لیزر پیدیال (PDL) روشی پیشرفته برای درمان ضایعات پوستی است که با طول موج ۵۷۰ تا ۵۹۵ نانومتر عمل میکند و نور آن به طور هدفمند جذب هموگلوبین رگهای خونی سطحی میشود. این ویژگی امکان درمان خالهای عروقی، قرمزی پوست، جای جوش، کلوئید و اسکار را بدون آسیب به بافت سالم فراهم میکند. لیزر پیدیال نقش مؤثری در جوانسازی پوست و تحریک کلاژنسازی دارد و باعث شفافتر شدن پوست میشود. درمان معمولاً کم درد است، دوره نقاهت ندارد و عوارض آن به قرمزی یا کبودی موقت محدود میشود. این روش در مراکز معتبر ایران مانند بیمارستان رازی و کلینیکهای تخصصی تهران و کرج انجام میشود.
فهرست آنچه در ادامه خواهید خواند…
مکانیسم اثر بر عروق پوست
لیزر پی دی ال (PDL) با استفاده از نور پالسی و طول موج ۵۷۰ تا ۵۹۵ نانومتر، همو گلوبین عروق سطحی پوست را بهصورت هدفمند جذب میکند. در این فرآیند، انرژی نور به گرما تبدیل شده و دیواره رگهای غیر طبیعی را بدون آسیب به بافت اطراف تخریب مینماید. به همین دلیل، این لیزر برای درمان ماه گرفتگی، روزاسه، قرمزیهای مزمن و واریسهای سطحی کاربرد دارد. تخلیه کنترل شده انرژی باعث میشود بدن طی چند روز رگهای تخریب شده را جذب کند و یکنواختی رنگ پوست بهبود یابد. این مکانیسم با عنوان فوتوترمولیز انتخابی شناخته میشود و ایمنی بالای لیزر پی دی ال را نسبت به روشهای تهاجمی نشان میدهد.
Pulsed dye laser is a vascular-specific device using wavelengths around 585–۵۹۵ nm to target hemoglobin, effectively treating vascular lesions like rosacea and port-wine stains.
لیزر رنگی پالسی با طول موج حدود ۵۸۵ تا ۵۹۵ نانومتر مستقیماً همو گلوبین را هدف میگیرد و برای درمان ضایعات عروقی مانند روزاسه و ماه گرفتگی بسیار مؤثر است.
منبع : asds
تفاوت لیزر PDL با دیگر لیزر های پوستی
تفاوت کلیدی لیزر پی دی ال (PDL) با دیگر لیزر های پوستی در هدف درمان و نوع جذب انرژی نهفته است. در حالیکه لیزر های رایج مانند CO2 یا فرکشنال بر پایه تبخیر یا لایهبرداری اپیدرم عمل میکنند، لیزر PDL عملکردی عروقی و غیر تهاجمی دارد. این دستگاه فقط روی همو گلوبین متمرکز میشود و بدون ایجاد زخم یا سوختگی، رگهای سطحی، اسکار های قرمز و لکهای عروقی را از بین میبرد. همچنین برخلاف لیزر های حرارتی، در PDL درد، التهاب و دوره نقاهت بسیار کمتر است. از نظر ایمنی، نیاز به بیحسی و خنککننده سطح پوست دارد که احتمال عارضه را تقریباً به صفر میرساند.
| ویژگی | PDL | دیگر لیزرها |
|---|---|---|
| محل اثر | عروق سطحی پوست | لایههای عمیقتر پوست |
| درد و نقاهت | کم و کوتاهمدت | بیشتر و طولانیتر |
| نوع انرژی | جذب توسط همو گلوبین | جذب توسط آب و رنگدانه |
| کاربرد اصلی | قرمزی، ضایعات عروقی | جوانسازی و لایهبرداری پوست |
مهمترین کاربردهای لیزر عروقی
لیزر پی دی ال یا Pulsed Dye Laser یکی از تکنولوژیهای پیشرفته در حوزه درمانهای عروقی پوست است که با استفاده از نور انتخابی در محدوده ۵۷۰ تا ۵۹۵ نانومتر، مستقیماً به همو گلوبین موجود در رگهای سطحی پوست و رفع واریس های مویرگی اثر میگذارد. این روش بدون آسیب به بافت اطراف، رگهای غیر طبیعی را از بین میبرد و جریان خون در ناحیهی ملتهب را کاهش میدهد. PDL کاربردهای متنوعی از درمان خالهای مادرزادی و ضایعات عروقی گرفته تا رفع قرمزی و التهاب ناشی از روزاسه دارد. علاوه بر درمانهای پزشکی، اثرات زیبایی قابل توجهی نیز در صافتر شدن بافت پوست و تحریک کلاژن سازی طبیعی پوست دیده شده است.
درمان خالهای عروقی
خالهای عروقی یا ماهگرفتگیها از جمله ضایعات پوستی هستند که در اثر گشاد شدن عروق سطحی و تجمع خون در پوست ایجاد میشوند. لیزر پی دی ال با تمرکز نور بر رنگدانه قرمز خون، میتواند این عروق را هدف گرفته و آنها را به طور کنترلشده از بین ببرد. در هر جلسه لیزر، بخشی از شبکهی عروقی تخریب شده و بدن طی چند هفته آن را جذب میکند. برتری این روش در آن است که بدون ایجاد زخم یا تغییر رنگ پوست انجام میشود و حتی در پوستهای حساس نیز قابل استفاده است. همچنین در حوزه درمان و زیبایی پوست، استفاده از دستگاههای جدید الکس دایود برای حذف موهای زائد و بهبود سلامت پوست، مکملی مؤثر به شمار میرود.
درمان اسکار و جای زخم
یکی از کاربردهای مؤثر لیزر PDL درمان اسکارهای قرمز و جای زخمهای برجسته است. در این روش، انرژی لیزر پی دی ال به رگهای خونی تغذیهکنندهی بافت اسکار تابانده میشود و با منقبض کردن آنها، منبع اکسیژن و تغذیه زخم کاهش مییابد. این فرآیند موجب کمرنگ شدن، صاف شدن و نرم شدن بافت اسکار میگردد. همچنین تابش حرارت کنترلشده لیزر پی دی ال ، تولید کلاژن جدید را در پوست تحریک کرده و به بازسازی طبیعی کمک میکند. درمان معمولاً در ۳ تا ۶ جلسه با فواصل ۴ تا ۶ هفتهای انجام میشود. نسبت به روشهایی مانند لیزر CO2 یا فرکشنال، عارضههای کمتر و زمان ترمیم بسیار کوتاهتری دارد.
تاثیر در جوانسازی
لیزر پی دی ال علاوه بر کاربردهای درمانی، نقش برجستهای در جوانسازی و بازسازی پوست دارد. در بیماران مبتلا به روزاسه یا قرمزی مزمن پوست، این لیزر با هدف قرار دادن عروق متسع پوست صورت، به تدریج قرمزی را کاهش میدهد و سطح پوست را یکنواخت میکند. فرآیند جذب همو گلوبین و تبدیل آن به گرمای موضعی سبب کاهش جریان خون در عروق غیر طبیعی و در نتیجه، محو ظاهر قرمز میشود. افزون بر این، تحریک کلاژن سازی تدریجی با این لیزر باعث نرمتر شدن بافت، کاهش منافذ باز و افزایش شفافیت کلی پوست میگردد. درمان روزاسه معمولاً در ۲ تا ۳ جلسه انجام میشود و به علت غیر تهاجمی بودن، نیازی به دوره نقاهت ندارد.
مزایا و عوارض
لیزر پی دی ال یکی از پیشرفتهترین فناوریهای درمانی پوست است که به دلیل عملکرد انتخابی روی همو گلوبین، بدون آسیب به بافت اطراف، نتایج دقیق و ایمنی ایجاد میکند. از مهمترین مزایا میتوان به درمان سریع، کاهش التهاب، بهبود اسکار و خالهای عروقی و تحریک کلاژن سازی طبیعی اشاره کرد. این روش بدون نیاز به بستری و با دوره نقاهت کوتاه یا صفر انجام میشود. در مقابل، عوارض احتمالی شامل کبودی موقت، قرمزی خفیف یا سوزش گذراست که معمولاً ظرف چند روز برطرف میشود. رعایت مراقبتهای پس از لیزر، مانند مصرف ضد آفتاب و پرهیز از نور مستقیم، بروز این واکنشها را به حداقل میرساند.
| مزایا | عوارض احتمالی |
|---|---|
| درمان دقیق و انتخابی بدون آسیب به بافت اطراف | کبودی یا قرمزی موقت تا ۲ هفته |
| بدون نیاز به بستری یا دوره نقاهت | احساس سوزش یا گرمای خفیف هنگام درمان |
| مناسب برای سنین و رنگ پوستهای مختلف | حساسیت کوتاهمدت به نور خورشید |
| تحریک تولید کلاژن و بهبود بافت پوست | در صورت اجرای غیر تخصصی احتمال سوختگی جزئی |
| نتایج ماندگار با جلسات منظم | خشکی یا پوستهریزی جزئی در بعضی نواحی |
آیا لیزر PDL واقعاً صورت را کبود میکند؟
یکی از نگرانی های رایج بیماران درباره لیزر PDL، ایجاد کبودی روی صورت است؛ موضوعی که باید علمی و واقع بینانه بررسی شود. لیزر پی دی ال با هدف قرار دادن هموگلوبین موجود در رگ های خونی عمل می کند و همین مکانیسم ممکن است در برخی افراد باعث کبودی موقت شود. این کبودی معمولاً سطحی، محدود و زودگذر است و به عوامل مختلفی مانند قدرت دستگاه، تنظیمات انرژی، ضخامت پوست و مهارت اپراتور بستگی دارد. در اغلب موارد، کبودی طی چند روز تا یک هفته بدون باقی ماندن اثر دائمی برطرف می شود و نشانه آسیب پوستی نیست، بلکه بخشی از پاسخ طبیعی بدن به درمان عروقی محسوب می شود.
موارد منع استفاده
لیزر پی دی ال با هدف از بین بردن ضایعات عروقی پوست روشی ایمن شناخته میشود، اما در برخی شرایط انجام این درمان توصیه نمیگردد. در ادامه به صورت موردی به آن ها اشاره می کنیم.
- بارداری
- عفونت فعال پوستی در ناحیه درمان
- زخم باز یا التهاب شدید پوستی
- مصرف داروهای حساس کننده به نور
- برنزه بودن شدید یا آفتاب سوختگی اخیر
- سابقه اسکار کلوئیدی فعال
- اختلالات انعقادی کنترل نشده
- بیماریهای پوستی فعال مانند پسوریازیس در ناحیه درمان
مراحل درمان و میزان درد
درمان با لیزر پی دی ال طی مراحل مشخص و کنترل شده انجام می شود و معمولاً در محیط کلینیکی و بدون نیاز به بیهوشی صورت می گیرد. پس از معاینه دقیق پوست، شدت انرژی دستگاه متناسب با نوع ضایعه عروقی تنظیم می شود. هنگام تابش لیزر، فرد ممکن است احساس سوزش یا گرمای لحظه ای مشابه برخورد کش پلاستیکی روی پوست را تجربه کند. این حس کوتاه مدت بوده و با استفاده از سیستم خنک کننده دستگاه یا کمپرس سرد به خوبی قابل کنترل است. میزان درد به آستانه تحمل فرد، محل درمان و وسعت ضایعه بستگی دارد، اما در اغلب بیماران خفیف و قابل تحمل گزارش می شود.
تعداد جلسات
درمان با لیزر پی دی ال فرآیندی مرحلهای و برنامهریزیشده است که برای رسیدن به نتیجهی کامل، نیاز به چند جلسه متوالی دارد. تعداد جلسات بر اساس نوع ضایعه، رنگ پوست و واکنش بدن متفاوت است. معمولاً بین ۳ تا ۱۰ جلسه درمان در فواصل ۳ تا ۶ هفتهای انجام میشود تا بدن فرصت ترمیم داشته باشد. مراقبتهای پس از درمان شامل استفاده از پماد زینک اکساید، کمپرس سرد در ۲۴ ساعت اول و محافظت مداوم از پوست در برابر نور خورشید است. بیمار بهتر است تا یک هفته از آرایش یا محصولات تحریککننده استفاده نکند. مزیت اصلی این درمان، عدم نیاز به نقاهت و بازگشت سریع به فعالیت روزمره است.
میانگین جلسات
لیزر پی دی ال بسته به نوع و عمق ضایعهی پوستی، به صورت چند مرحلهای انجام میشود تا بهترین نتایج قابل مشاهده باشند. در بیشتر بیماران، بین ۴ تا ۸ جلسه کافی است؛ اگر ضایعه عروقی عمقیتر باشد، پزشک درمان را تا حداکثر ۱۰ جلسه ادامه میدهد. فواصل توصیهشده بین جلسات معمولاً ۴ تا ۶ هفته است تا پوست فرصت بازسازی طبیعی داشته باشد. در درمان خالهای مادرزادی و ماه گرفتگی معمولاً جلسات بیشتری نیاز است، اما در مواردی نظیر روزاسه یا اسکارهای قرمز تعداد جلسات کمتر است. پاسخ پوست معمولاً از جلسهی دوم بهوضوح مشاهده میشود.
برآورد هزینه در ایران ۱۴۰۴
هزینهی درمان با لیزر پی دی ال در ایران بسته به محل کلینیک، گستردگی ضایعه و دستگاه مورد استفاده متفاوت است. بهطور میانگین، در کلینیکهای تهران هزینه هر جلسه بین ۱ تا ۲ میلیون تومان محاسبه میشود. در مراکز بینالمللی مانند بیمارستان رازی تهران، تعرفهها بر اساس دلار (حدود ۳۰ تا ۵۰ دلار) تعیین شده است که مخصوص بیماران خارجی است. در کلینیکهای مختلف مانند آسمان آبی، هزینهها با حفظ کیفیت درمان، کمی پایینتر است. از آنجا که درمان لیزر معمولاً به چند جلسه متوالی نیاز دارد، برخی مراکز بستههای تخفیفی چند جلسهای ارائه میکنند.
| نوع ضایعه | هزینه تقریبی هر جلسه (تومان) |
|---|---|
| ضایعه کوچک موضعی (خال عروقی، آنژیوم) | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ تا ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| قرمزی موضعی صورت یا بینی | ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تا ۴٬۵۰۰٬۰۰۰ |
| روزاسه یا قرمزی گسترده صورت | ۳٬۵۰۰٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ماه گرفتگی (Port Wine) محدود | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| اسکار قرمز / کلوئید کوچک | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
سوالات رایج درباره لیزر پی دی ال
چرا در برخی بیماران پس از لیزر، قرمزی موقتی عود میکند؟
عود قرمزی معمولاً به علت افزایش موقت التهاب موضعی یا فعال شدن دوباره جریان خون در عروق تخریب نشده است. در این حالت، عارضه نشانه بازسازی سطحی پوست است و دائمی نیست. پزشک معمولاً با کاهش انرژی در جلسات بعدی یا افزودن داروهای ضد التهاب، التهاب را کنترل میکند.
آیا PDL در درمان ضایعات غیر پوستی هم کاربرد دارد؟
بله، در برخی مراکز تخصصی از لیزر PDL برای درمان همانژیومهای ناحیه دهان و حنجره، خونمردگیهای چشمی و ضایعات عروقی داخلی استفاده میشود. با این حال، انجام آن نیاز به دستگاههای سفارشی و تیم مجهز در بیمارستان دارد و در کلینیکهای پوستی رایج نیست.
چرا تنظیم مدت پالس در ایمنی PDL اهمیت دارد؟
مدت پالس تعیین میکند که انرژی لیزر چه مدت روی بافت بماند. اگر پالس طولانیتر از زمان گرم شدن عروق باشد، خطر سوختگی و آسیب اپیدرم افزایش مییابد. در مقابل، پالس خیلی کوتاه منجر به تخریب ناکامل رگ میشود. بنابراین، پزشک با توجه به نوع ضایعه و ضخامت پوست، پارامترها را تنظیم میکند.
